Opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają również towary w przypadku, o którym mowa w art. 14 u.VAT.
Zgodnie z art. 41 ust. 10 u.VAT obniżoną stawkę podatku w wysokości 8% stosuje się do dostaw na terytorium kraju towarów wymienionych w poz. 129–134 załącznika nr 3 do ustawy[2] dla jednostek ochrony przeciwpożarowej i przeznaczonych na cele ochrony przeciwpożarowej. Oznacza to, że niezależnie od tego czy towary przeznaczone na ochronę przeciwpożarową nabywa i płaci za nie gmina czy Ochotnicza Straż Pożarna, należy naliczać 8-procentową stawkę podatku VAT. Naliczenia i wpisania do faktury takiej stawki należy wymagać bezpośrednio od sprzedawcy.
Jeżeli gmina posiada pieniądze i chce kupić dla OSP jakiś towar wymieniony w poz. 129–134 załącznika nr 3 do ustawy VAT, wówczas sprzedawca powinien wpisać do faktury, że gmina jest nabywcą, wskazać jednostkę OSP, dla której będzie przeznaczony ten towar, że będzie on przeznaczony na cele ochrony przeciwpożarowej i naliczyć stawkę 8 proc[3].
Przepis art. 41 ust. 10 u.VAT nie jest precyzyjny, co przez szereg lat powodowało rozbieżności interpretacyjne, nierzadko ze szkodą dla OSP. Do dzisiaj, pomimo jednolitego stanowiska sądów administracyjnych w niektórych częściach kraju nalicza się podwyższoną stawkę podatku w wysokości 23%. Praktyka taka jest niezgodna z prawem. Obowiązek naliczania stawki preferencyjnej w wysokości 8% zostało jednolicie potwierdzone przez orzecznictwo sądów administracyjnych. Orzecznictwo sądów ma tutaj niebagatelne znaczenie, gdyż trzeba wskazać, że taki korzystny dla gmin i OSP kierunek interpretacji przepisu 41 ust. 10 ustawy VAT został potwierdzony przez co najmniej 25 orzeczeń sądów administracyjnych (10 wyroków NSA i 15 wyroków WSA z takich miast jak: Gliwice – 3, Rzeszów – 4, Kraków – 1, Warszawa – 5, Olsztyn – 1, Wrocław – 1)[4].
W zakresie stawki VAT należy spodziewać się zmian w kierunku jej podwyższenia do 23%. 21 lutego 2013 r. Komisja Europejska wezwała Polskę do zmiany przepisów o podatku VAT na towary przeciwpożarowe. Jeżeli dojdzie do zmiany przepisów, ceny na towary przeciwpożarowe wzrosną prawdopodobnie o 15%. Komisja Europejska zarzuciła Polsce niezgodność naszych przepisów z art. 98 Dyrektywy 2006/112/WE RADY z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej[5], zgodnie z którym nie powinno stosować się stawki 8% lecz 23% na towary przeciwpożarowe. Polska w reakcji na wezwanie Komisji nie podjęła działań w kierunku zmiany prawa, według którego wciąż zakup towarów przeciwpożarowych objęty jest preferencyjną stawką 8%. Efektem „nieposłuszeństwa” Polski jest skierowanie przez Komisję 26 września 2013 r. sprawy stawki VAT-u, do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
[1] Tekst jednolity – Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 z późn. zm. – dalej jako u.VAT.
[2] Treść załącznika zob. D.P. Kała, Sto pytań…, s. 257-260.
[3] Zob. D. P. Kała, 8% na towary przeciwpożarowe, „Strażak” 2013, nr 3; D.P. Kala, Podatek VAT dla PSP, „W Akcji” 2013 , nr 3; D.P. Kała, VAT na towary przeciwpożarowe, „Wspólnota” 2012, nr 35–36; A. Michalec, D.P. Kała, Finansowanie Ochotniczej Straży Pożarnej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w: Dotacje z budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Planowanie, udzielanie, rozliczanie, red. A. Walasik, A. Babczuk, A. Talik, Warszawa 2013, s. 372–375.
[4] Stan na marzec 2013 r. Przykładowo: orzeczenia NSA: wyrok z 15 czerwca 2010 r. (I FSK 1082/09), wyrok z 12 lipca 2011 r. (I FSK 1139/10) czy wyrok z 3 kwietnia 2012 r. (I FSK 1078/11; I FSK 1079/11; I FSK 937/11; I FSK 936/11) – orzeczenia dostępne na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego.
[5] Dz. U. UE.L.2006.347.1.
